new Element("img", {"src":"http://th.effectivemeasure.net/em_image", "style":"position:absolute; left:-5px;"}).inject($(document.body)); //]]>
 

ศิลปะสมัยรัตนโกสินทร์

  • ศิลปะสมัยรัตนโกสินทร์ (หรือศิลปะแบบกรุงเทพฯ) หมายถึงรูปแบบศิลปะในรัชสมัย ราชวงศ์จักรีโดยพบในกรุงเทพฯ หลังจากกรุงศรีอยุธยาล่มสลายเมื่อปี 2310 ศิลปะในยุคนี้สะท้อนให้เห็นถึง 2 แนวคิด ได้แก่ การส่งเสริมขนบธรรมเนียมดั้งเดิมของสยามใน 3 รัชสมัย ได้แก่ รัชกาลที่ 1, 2 และ 3 และยุคต่อมาตั้งแต่รัชกาลที่ 4 จนถึงปัจจุบันนี้ซึ่งมีการผสมผสานรูปแบบอันทันสมัยจากตะวันตกในงานศิลปะด้วย
  • ในสมัยกรุงเทพฯ ยุคแรกๆ นั้น มีการขนย้ายงานแกะสลักมากมายจากบริเวณที่ถูกภัยสงครามมาไว้ยังกรุงเทพฯ และมีการสร้างงานศิลปะใหม่ๆ เพียงเล็กน้อยเท่านั้น ซึ่งถือว่าเป็นการกอบกู้อดีต
  • ชิ้นงานที่สร้างขึ้นในภายหลังมีการประดับตกแต่งอย่างงดงาม และความเรียบง่ายตามแบบฉบับของยุคก่อนๆ ก็ถูกเบียดบังด้วยเครื่องประดับต่างๆ นานา และบางคนถึงกับกล่าวว่าเป็นการสูญเสียจิตวิญญาณของพระพุทธรูปไป



ครุฑประดับบนหลังคาพระบรมมหาราชวังในกรุงเทพฯ


  • ในยุคที่สอง พระพุทธรูปเริ่มมีความเหมือนจริงมากขึ้นและมีความเป็นมนุษย์มากยิ่งขึ้น โดยสะท้อนให้เห็นได้จากร่างกาย ทรงผมและลักษณะผมที่เหมือนมนุษย์มากขึ้น และห่มจีวรโดยจับเป็นจีบ ยุคนี้เป็นยุคที่ภาพจิตรกรรมฝาผนังเฟื่องฟูอย่างมาก
  • หลังจากที่สถาปนากรุงเทพฯ ขึ้นมา การประดับตกแต่งวัดวาอารามก็เฟื่องฟูขึ้น การวาดภาพเกี่ยวกับศาสนาถือว่าเป็นวิธีการทำบุญอย่างหนึ่ง และนอกจากนั้นยังช่วยสอนศีลธรรมให้ประชาชนผ่านทางภาพวาดพุทธประวัติขององค์สัมมาสัมพุทธเจ้าจากนิทานชาดก ซึ่งเป็นพระชาติก่อนๆ ของพระพุทธเจ้า
  • ภาพจิตรกรรมฝาผนังของไทยแตกต่างจากงานของตะวันตกอย่างสิ้นเชิง โดยที่จิตรกรรมของไทยไม่มีมิติความลึก เพื่อให้ผู้ที่เลื่อมใสศรัทธาได้รับรู้ถึงเหตุการณ์หรือบุคคลสำคัญๆ ดังนั้น จึงต้องยึดถือธรรมเนียมปฏิบัติบางอย่างที่สืบทอดมา เช่น การใช้สี ซึ่งให้พระพุทธเจ้ามีพระวรกายสีทองและห่มจีวรสีแดงเข้ม
  • ภาพจิตรกรรมเหล่านี้ผสานรวมความจริงกับตำนานเข้าไว้ด้วยกัน โดยผสานโลกที่เรารู้จักเข้ากับสรวงสวรรค์ โดยแฝงคติไว้ในการกลับชาติมาเกิดอันน่าสรรเสริญและความสูงส่งทางจิตวิญญาณ ซึ่งสะท้อนถึงความเชื่อในเรื่องจักรวาลวิทยาของศาสนาพุทธและฮินดู


สถานที่ที่ดีที่สุดสำหรับชมศิลปะสมัยรัตนโกสินทร์ ได้แก่

  • วัดพระแก้วมรกต กรุงเทพฯ
  • พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติกรุงเทพฯ
  • วัดใหญ่อินทราม ชลบุรี
  • วัดสุวรรณาราม ธนบุรี กรุงเทพฯ
  • วัดบางยี่ขัน กรุงเทพฯ
  • โบสถ์พุทไธสวรรค์ กรุงเทพฯ
  • วัดราชสิทธาราม ธนบุรี กรุงเทพฯ



ประตูวัดสมัยรัตนโกสินทร์

หนึ่งในยักษ์ 12 ตนที่คอยปกปักษ์รักษาวัดพระแก้วมรกต

เทวรูปในตำนานสีทองสมัยรัตนโกสินทร์