อุทยานแห่งชาติในประเทศไทย

• ประเทศไทยมีศูนย์อนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่า อุทยานแห่งชาติ และอุทยานแห่งชาติทางทะเลมากกว่า 148 แห่งทั่วประเทศ เราได้อธิบายอุทยานแห่งชาติ 148 แห่งนี้แยกเป็นแห่งๆ โดยแยกเป็นตามแต่ละภูมิภาคของประเทศไทย ได้แก่ อุทยานแห่งชาติทาง ภาคใต้ของประเทศไทย อุทยานแห่งชาติทาง ภาคตะวันออกของประเทศไทย อุทยานแห่งชาติทาง ภาคเหนือของประเทศไทย (59) อุทยานแห่งชาติทาง ภาคกลางของประเทศไทย และอุทยานแห่งชาติทางภาค ตะวันออกเฉียงเหนือ (อีสาน) ของประเทศไทย และอุทยานแห่งชาติทางทะเล
• ประเทศไทยเป็นบ้านเกิดของพืชที่มีท่อลำเลียงกว่า 15,000 สายพันธุ์และสัตว์อีกกว่า 16,000 สายพันธุ์ (960 สายพันธุ์เป็นนก 310 สายพันธุ์เป็นสัตว์เลื้อยคลาน 107 สายพันธุ์เป็นสัตว์ครึ่งบนครึ่งน้ำ และ 285 สายพันธุ์เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม) นอกจากนั้น ยังมีแมลงอีกกว่า 70,000 สายพันธุ์และผีเสื้ออีกกว่า 1,200 สายพันธุ์
• ความหลากหลายทางชีววิทยานี้มีต้นกำเนิดจากทำเลที่ตั้งของประเทศไทย ประเทศไทยตั้งอยู่ระหว่างเส้นรุ้งที่อยู่ห่างจากเส้นศูนย์สูตรไปทางเหนือ (Tropic of Cancer) กับเส้นศูนย์สูตร (จาก 5.30 ถึง 20.30 ละติจูดเหนือ และจาก 97.2 ถึง 105.3 ละติจูดตะวันออก)
• ประเทศไทยมีพื้นที่รวมทั้งสิ้นมากกว่า 513,000 ตารางกิโลเมตร (198,110 ตารางไมล์) และแบ่งออกเป็น 4 ภูมิภาคหลักๆ ด้วยเหตุนี้ อุทยานแห่งชาติในประเทศไทยจึงแตกต่างกันออกไปตามสภาพภูมิอากาศที่ส่งผลต่อความหลากหลายทางชีวภาพ ในเว็บไซต์นี้ เรามุ่งหมายที่จะให้รายละเอียดครอบคลุมอุทยานแห่งชาติทั้ง 148 แห่ง ดังนั้น เราจึงจะบ่งชี้ว่าสภาพภูมิประเทศของแต่ละภูมิภาคเป็นเช่นไร ประเภทของพืชพันธุ์ต่างๆ ระบบนิเวศวิทยาหลักๆ ตลอดจนพันธุ์พืชและสัตว์ที่พบได้บ่อยในอุทยานแห่งชาติแต่ละแห่ง โดยเราจะอธิบายรายละเอียดลักษณะโดยทั่วไปและวิธีการแบ่งประเภทประเภทอุทยานแห่งชาติเหล่านี้ไว้ต่างหาก พร้อมทั้งมีลิงค์ไปยังหน้าเว็บของอุทยานแห่งชาติแต่ละแห่งที่เกี่ยวข้องด้วย

อุทยานแห่งชาติทางทะเลทางภาคใต้และภาคกลางในประเทศไทย

• คาบสมุทรทางตอนใต้ของประเทศไทยเป็นเขตร้อน ซึ่งมีถ้ำหินงอกหินย้อย มีป่าเขตร้อนชื้นที่เขียวชอุ่มตลอดทั้งปี และมีแนวชายฝั่งซึ่งมีแนวปะการังและชายหาดที่งดงาม ภาคเหนือของประเทศไทยมีลักษณะเป็นป่าซึ่งมีอุณหภูมิปานกลาง และภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทยเป็นดินทราย โดยมีป่าผลัดใบตามฤดูกาลและเป็นที่ราบทุ่งหญ้า
• อุทยาน แห่งชาติทางภาคใต้และอุทยานทางทะเลในประเทศไทย ได้แก่ อุทยานแห่งชาติทางทะเล หมู่เกาะพีพี อุทยานแห่งชาติทางทะเล หมู่เกาะตะรุเตา อุทยานแห่งชาติทางทะเล อ่าวพังงา และอุทยานแห่งชาติทางทะเล หมู่เกาะสุรินทร์ แนวชายฝั่งทางภาคใต้นี้ถูกแบ่งออกเป็น 2 น่านน้ำ ได้แก่ อันดามันบนแนวชายฝั่งตะวันตกของคอคอดกระ และอ่าวไทยทางฝั่งตะวันออก โดยมีแนวชายฝั่งรวมทั้งสิ้นยาวกว่า 2,600 กิโลเมตร (1,620 ไมล์)
• อุทยานแห่งชาติทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ได้แก่ เขาใหญ่ ภูกระดึง ภูเวียง และ ภูเรือ อุทยานแห่งชาติทางภาคกลางของประเทศไทย ได้แก่ อุทยานแห่งชาติ เกาะช้าง เขาสามร้อยยอด และ แก่งกระจาน
• อุทยานแห่งชาติทาง ภาคเหนือของประเทศไทย ได้แก่ อุทยานแห่งชาติ ดอยอินทนนท์ อุทยานแห่งชาติ แม่ปิง
• อุทยานแห่งชาติ น้ำหนาว และอุทยานแห่งชาติ ดอยสุเทพ อุทยานเหล่านี้เป็นอุทยานบนภูเขา เป็นป่าฝนหรือป่าผลัดใบ

ความแตกต่างระหว่างอุทยานแห่งชาติ ป่าสงวนแห่งชาติ เขตอนุรักษ์ธรรมชาติมรดกโลก อุทยานประวัติศาสตร์ ฯลฯ

อุทยานแห่งชาติและอุทยานแห่งชาติทางทะเล

• อุทยานแห่งชาติและอุทยานแห่งชาติทางทะเลได้รับเลือกและบริหารงานโดยกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช

ป่าสงวนในประเทศไทย

• ป่าสงวนในประเทศไทยเป็นเขตป่าที่สงวนไว้เพื่อการอนุรักษ์ซึ่งดูแลและครอบครองโดยจังหวัดนั้นๆ

พื้นที่ชุ่มน้ำแรมซาร์ในประเทศไทย

• พื้นที่ชุ่มน้ำแรมซาร์ในประเทศไทยเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่ได้รับเลือกเพราะมีความสำคัญระหว่างประเทศภายใต้สนธิสัญญาแรมซาร์ 2518 โดยกองทุนสัตว์ป่าโลก (WWF) ได้ถือว่าพื้นที่ชุ่มน้ำทั่วโลกเป็นระบบนิเวศที่ถูกคุกคามมากที่สุด เนื่องจากการแพร่ของเกลือ การแพร่ขยายของสายพันธุ์ต่างๆ การสูญเสียพืชพันธุ์ การพัฒนาที่มากเกินไป และน้ำท่วม (ซึ่งเป็นการถาโถมหรือการสะสมของน้ำในวงกว้างซึ่งทำให้พื้นดินจมอยู่ใต้น้ำ)

มรดกโลก UNESCO

• ในประเทศไทย มีมรดกโลก UNESCO 2 แห่งที่เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติและอุทยานธรรมชาติ ได้แก่ (1) ผืนป่าดงพญาเย็น และ (2) เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่-ห้วยขาแข้ง

พื้นที่ซึ่งได้รับเลือกจากรัฐบาลในภูมิภาคเอเชีย

อาเซียนและองค์กรอื่นๆ ในเอเชียได้ยอมรับให้พื้นที่บางแห่งในประเทศไทยเป็นเขตอนุรักษ์และคุ้มครองด้วยเช่นกัน ได้แก่ (1) ผืนป่าตะวันตก